Kuşlar göç ettikten sonra niçin geri dönerler?

Kuşlar göç ettikten sonra niçin geri dönerler?

Kuşların kış ayları gelirken niçin güneye, ılıman bölgelere göç ettiklerinin nedeni
herkes tarafından bilinir. Kışın beslenemeyecekleri için göç ettikleri bilgisi genel
anlamda doğrudur ama kuşların göçü sanıldığı kadar basitçe izah edilebilecek bir
olay değildir.
Kuşların göç nedenlerinin atalarından, buzul çağı zamanlarından kalma
olduğunu ileri sürenler de var. Ancak günümüzdeki görüşler, kuşların iç biyolojik
takvimlerine göre belirli zamanlarda hormonal dengelerinin değiştiği, uzun bir
yolculuğa hazırlık olarak vücutlarında yağ depolama miktarlarını arttırdıkları,
kışı beklemeden hava şartlarındaki değişiklikleri hissettikler an göç yollarına
düştükleri şeklinde.
Bu görüşlere göre kuşlar Eylül ayı civarında göçe başlasalar bile yağ depolamaya
çok daha önce, yazın en sıcak günlerinde başlıyorlar. Belki kar yağışının
geleceğini bilmiyorlar, belki de göçmen kuşlar hayatlarında hiç kar görmediler,
karlı ortamda yaşamadılar, yiyeceksiz kalmadılar ama göçme işini tecrübeleriyle
değil biyolojik takvimleri ve bunun tetiklediği hormonal değişimler sayesinde
otomatik olarak yapıyorlar.
Soğuk havalar gelirken kuşların daha ılıman yerlere göç etmeleri tamam da göç
ettikten sonra niçin tekrar geri dönüyorlar? Daha sıcak iklimlerde yaşamak, bol
yiyecek bulmak, daha mutlu olmak için yüzlerce kilometre yol git, sonra da
gerisin geriye dön.
Bu, biraz insanların yaz aylarında yazlığa gidip dönmelerine benziyor ama
insanlarda durum farklı, çocukların okulları, ebeveynlerin işleri var. Gerçi
insanlarda da göçmenlik yaygın ama onlar göç ettikleri yerlerde kalırlar. Zaten
bu düşünülmüş, belirli bir ihtiyaç ve amaç uğruna yapılmıştır. Kuşların bu göç
işini oturup düşünerek yapmadıkları bir gerçek.
Kuşların göç ettikten sonra baharda tekrar geri dönmelerini uzmanlar çeşitli
sebeplere bağlıyorlar. Birinci sebep, şüphesiz baharda kuzey yarımkürenin
ısınması. Bu mevsimde gündüzlerin uzaması nedeniyle yiyecek arama
sürelerinin artması ve ana besinleri olan böceklerin çoğalması da diğer sebepler.
Bu arada güney yarımkürede bu kadar kuşu besleyecek yiyecek olmaması aksine
kuş avlayarak beslenen hayvanların çok olması da ilkbahardaki geri dönüşe
etken. Bütün bu nedenlere rağmen geri dönüş sinyalini yine de biyolojik
takvimlerinin verdiği biliniyor.
Kuşların göç ettikten sonra geri dönmeleri kadar, Ekvator Afrikası’ndan dönen
bir kuşun Doğu Anadolu’da bir ahırda bir evvelki yıl yaptığı yuvayı tekrar
bulabilmesi de ilginçtir. Yapılan araştırmalar göstermiştir ki, göçmen kuşların
başlıca dayanak noktaları gündüz Güneş, geceleri ise yıldızlardır. Hava
kapalıysa akarsular, dağlar gibi yeryüzündeki coğrafik şekilleri kullanıyorlar.
Göçmen kuş türlerinin bir çoğunun yolculuklarında yerin manyetik alanından da
faydalandıkları tespit edilmiştir.
Yakıt olarak vücutlarındaki yağı kullanan kuşların göç süresince kat ettikleri
mesafeler de inanılmazdır. Örneğin dış görünüşü ile diğer kırlangıçların aynısı
olan Kutup Denizi Kırlangıcı her yıl Arktika’dan Antarktika’ya ve tersine 17,000,
toplam 35,000 kilometre uçar. Ama birbirinin benzeri iklimde ve buzlarla kaplı
bu iki yer arasında gidip gelmekte ne bulur bilinmez.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir