Ne zamandan beri insanlar gözlük kullanıyorlar?

Ne zamandan beri insanlar gözlük kullanıyorlar?

Şüphesiz tarih boyunca tüm insanlarda görme kusuru olmuştur. 13. Yüzyılda
gözlük ortaya çıkıncaya kadar gerek doğuştan gerekse sonradan göz bozukluğu
olan insanlar, ömürlerini böyle geçirmeye, iş yapamamaya hatta evden dışarı
çıkamamaya mahkumdular.
Aslında gözlüğün ana malzemesi olan camın tarihi 4500 yıl evveline kadar
gidiyor. Antik dünya insanlarının optik hakkında bilgileri olduğu, camın belirli
bir formunun cisimleri büyüttüğünü fark ettikleri biliniyor. Halta milattan önce
l000 yıllarına ait, büyüteç olarak kullanılmış cam örneklerine Girit’teki kazılarda
rastlanılmıştır. Ne var ki büyütecin cam haline gelmesi çok zaman aldı.
Gözlüğü ilk bulan kişinin kim olduğu bilinmiyor. İnsanlık tarihinin büyük
teşekkür borçlu olduğu, bu parlak buluşu gerçekleştiren kişinin kim olduğu
bütün araştırmalara rağmen hala sırrını koruyor. Bu kişinin 1250 veya 1280
yıllarında Venedik’te yaşamış olması büyük bir olasılık, çünkü 13. Yüzyılda,
Ortaçağda Venedik, İtalya’da cam üretimiyle ünlü olan bir yerdi.
İlk gözlüklerin mercekleri konveks, yani dışbükeydi ve sadece yakını görme
problemi olanların işlerine yarıyordu. Uzağı görme sorunu olanların derdine çare
olacak konkav (içbükey) merceklerin üretilmesi için yüzyıl geçmesi gerekecekti.
Görüldüğü gibi gözlüğün tarih içindeki gelişmesi oldukça yavaştır.
Uzağı görme sorununu yani miyopluğu düzeltecek merceklerin ancak 15.
yüzyılda yapılabilmesinin sebebi o tarihlerde, gözlüğün daha çok yakını okuma
amaçlı kullanılması, uzağı görememenin o kadar önemsenmemesi ve içbükey
merceklerin imalinin daha zor ve pahalı olmalarıydı.
Gözlük icat edildikten ancak 350 yıl sonra düşmeden yüzün ortasına
tutturulabildi. Aslında bu gözlük tarihindeki en son ve önemli buluştu. Edward
Scarlett 1730’da Londra’da sabit gözlük sapını icat etti. Saplar kafaya göre
ayarlanabildiği için gözlük burun üzerine daha az ağırlık yapıyor, düşme
tehlikesi de önlenmiş oluyordu.
Ancak tüm bu yavaş gelişmeye karşın gözlüğün insanlığa hizmeti büyük oldu, en
azından onların yaşama bağlılıklarını arttırdı. Matbaanın icadından, basılan
kitap ve gazete sayısının artmasından sonra gözlük lüks olmaktan çıkıp tam bir
ihtiyaç oldu.
14. Yüzyıl ortalarında İtalyanlar gözlük camlarına belki şekillerindeki
benzerlikten dolayı ‘mercimek’ anlamında ‘lenticchie’ adını verdiler. İngilizcesi de
‘lentis’ olan mercimek, yaklaşık iki yüzyıl gözlük camı anlamında da kullanıldı.
Günümüzde kullanılan ‘lens’ adının kökeni de bu sebeple mercimeğe dayanıyor.
İlk gözlükçü dükkanı 1783’de Philadelphia’da açıldı. Francis Mc Allister
dükkanında gözlükleri bir sepetin içine yığıyor, müşteriler de bunları tek tek
deneyerek gözlerine uygun geleni alıyorlardı.
İlk güneş gözlüklerinin 1430’lu yıllarda Çinliler tarafından kullanıldığını biliyor
muydunuz? Ateşte dumanın isi ile kararttıkları gözlükler görme kusurlarını
düzeltmek için değildi. Sanılacağı gibi Güneş’ten korunmak için de değildi.
Çinliler başta mahkemeler olmak üzere bir çok yerde gözleri görünmesin,
düşünceleri göz ifadelerinden belli olmasın diye bu koyu renkli gözlükleri
takıyorlardı. Daha sonraları İtalya’dan Çin’e numaralı gözlükler de getirildi ama
Çinliler onların da çoğunu iste kararttılar .

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir