Tükenmez kalemin dolmakalemden farkı nedir?

Tükenmez kalemin dolmakalemden farkı nedir?

Kalemin tarihi yazınınkinden de eskidir. İlk insanlar sivriltilmiş çakmak taşları
ile hayvan kemiklerinin üstüne resim kazırlardı. Türkçeye Arapçadan geçen
kalem sözcüğünün kaynağı ‘kamış’ anlamına gelen eski Yunanca ‘kalamos’
sözcüğüdür.
Mısır, Yunan ve Roma medeniyetlerinde saz ve bambu gibi bitkilerin içi boş
saplarından yapılmış kamış kalemler kullanılırken, Ortaçağda kağıdın üretimi
ile beraber, kaz, kuğu, karga gibi kuşların kanatlarındaki tüylerin mürekkebe
daldırılması şeklinde kullanılan tüy kalemler yaygınlaştı.
Mürekkepli metal kalemler aslında ta Romalılar devrinden beri biliniyordu ama
John Mitchell adlı bir İngiliz 1822’de ilk kez makine yapımı çelik ucu imal etti.
Dolmakalemler ise sertleştirilmiş yapay kauçuğun elde edilmesinden sonra
yapılabildi.
Tükenmez kalem adı ile bilinen bilye uçlu kalemin son yılların bir buluşu olduğu
sanılır. Halbuki bu kalemin ilk modeli 1880 yıllarında ortaya çıkmış ama pek
rağbet görmemiş, seri üretimine geçilememiştir.
Alakasız gibi gözükse de tükenmez kalemin tekrar gündeme gelmesinde
uçakların gelişmesinin etkisi olmuştur. Uçaklar 2-3 bin metreye çıkınca hava
basıncı oldukça azalır. Dolmakalemin haznesinde atmosferik basınç altında
doldurulan mürekkep dışarıdaki basınç düşük olunca kendiliğinden akıp yazıları
da, giysileri de berbat ediyordu.
İkinci Dünya Savaşı’nda Amerikan Hava Kuvvetleri uçuş personeli için havada
kullanabilecekleri, mürekkep akıtmayacak bir kaleme ihtiyaç duydu. Bilye uçlu
kalem aranan bu özelliklere sahipti. Başlangıçta sadece havacılar tarafından
kullanılırken kısa zamanda geniş halk tabakalarına da yayıldı.
Tükenmez kalemlerde mürekkep kağıda, pirinç uçtaki yuvaya yerleştirilmiş olan
minik bir bilye aracılığı ile aktarılır. Normal yazı kalemlerinde bu bilyenin çapı l
milimetre, daha ince yazılar için 0,7 milimetredir. Bilye mürekkebin yuvadan
dışarı çıkmasını önler ama yuvasında döndükçe yüzeyine sıvanan mürekkebi
kağıda verir.
Tükenmez kalem mürekkebi, dolma kalem mürekkebinden daha farklı, özel bir
kimyasal birleşime sahip olup çabuk kuruyan türdendir. Mürekkep uca sürekli
ve düzgün olarak geldiğinden dolgun, temiz ve lekesiz bir yazı yazılmasını sağlar.
Genellikle bir tükenmez kalemin 2-3 kilometre boyunda bir çizgi çizmeye yetecek
kadar mürekkebi vardır.
Tükenmez kalemdeki bilye uç, kağıt üzerinde dolma kalem ucundan çok daha az
bir sürtünmeyle ve çok daha çabuk hareket edebildiğinden yazma hızı büyüktür
ancak bilye ucun kağıt üzerine sürekli olarak değmesini sağlamak için kalemi
daima kuvvetle bastırmak gerekir, bu nedenle de parmaklar daha fazla ve çabuk
yorulurlar.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir